جعفر شهرى باف
326
طهران قديم ( فارسى )
اين واگنها شبيه واگنهاى بارى قطار بدون ديواره ، داراى سه محل براى مسافران نشسته و دو محل در عقب و جلو آنها براى مسافران ايستاده بود كه يكى از آن سه محل براى جلوس خانمها كه با در و ديوار و حفاظ در رعايت شرايط مذهبى ايران كه زنها در آن به استتار باشند در وسط واگن ساخته شده بود و دو محل ديگر جهت مردها كه در هر يك جاى دوازده مسافر در دو نيمكت مقابل هم تعبيه شده بود . مكانهاى ايستاده هم دو ايوانك در محلهاى واگنچى بود كه با طارمى محفوظ شده بود . اگر چه جز قسمت زنانه كه در و شيشه و پرده داشت بقيهء آن باز بود و جز حفاظى آن را نپوشانده بود اما با همان سادگى با چنان ظرافت و زيبايىاى ساخته شده بود كه هر بيننده را مجذوب مينمود . نيمكتهاى چوبى راحت لاك و الكلى و ديوار و سقفى در همان رنگ كه با تختههاى باريك جفت و جزم هم پوشانيده شده ، و ديوارههاى از ورق آهن جلو و عقبش كه با سليقهء خاصى رنگآميزى سياه و سبز شده بود ، زيبايىاى دلانگيز يافته بود . سقف آن را چهار ميلهء آهنى چهارگوشهء آن بر سر دست گرفته ، لبهء سقفش با كنگرههايى زينت گرديده ، دودكش دو چراغ لامپا از فانوسهاى داخل آن كه از يك طرف اتاق زنانه و از يك طرف قسمت مردانه را روشن مينمود با بادگيرهاى خوشساختى از بالاى آن بيرون آمده بود و دو زنگ برنجى شبيه زنگهاى مدارس يا زنگ گردن قاطر در دو طرف آن بالاى سر واگنچى آويخته و دو دسته ترمزى شبيه هندل كه قائمهء بلند داشته باشد ، يكى از جلو و يكى از عقب به صورت عمودى از سپرهاى پس و پيش آن بالا آمده بود . خط آن را دو ريل باريك كم عرض به فاصلهء يك متر تشكيل داده بود كه سطح ميانشان با قلوهسنگهاى رودخانهاى فرش شده آن را همكف خيابان ساخته بود و چهار چرخ نزديك به هم در زير آن كه گردش و انحناء آن را در سر پيچها آسان مينمود ، با شرطى كه مسافر در ايوانهاى آن مساوى ايستاده از نظر وزن يا تعداد به يك اندازه بوده باشند ؛ از آنجا كه هر آينه در يك ايوان آن جمع مىشدند سمت سبكش بالا آمده الاكلنگ مىگرديد و غالبا اين خوشمزگى از طرف مسافران آن بظهور مىرسيد .